Eşel mobil sistemi, belirli dönemlerde uygulamaya konulan bir mekanizmadır. Hükümet, ekonomik koşullara bağlı olarak bu sistemi devreye alır veya iptal eder. Eşel mobil, brent petrol fiyatındaki artışların halk üzerinde doğrudan olumsuz bir etkisi olmaması için uygulanan bir vergi dengeleme yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Peki, "Eşel mobil sistemi tam olarak nedir? Akaryakıt fiyatları üzerinde nasıl bir etki yapacak? Eşel mobil ne anlama geliyor?" İşte bu konudaki ayrıntılar...
RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANDI!
Petrol fiyatlarındaki jeopolitik gelişmelerin olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla, geçici bir süre için eşel mobil sisteminin uygulanmasına karar verildi.
Bu konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.
AA kaynaklarından elde edilen bilgilere göre, bu sistemin devreye alınmasıyla amaç, jeopolitik nedenlerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak ve vatandaşların bütçelerine olumsuz yansımalarını azaltmaktır.
Sistem, 2 Mart tarihini baz alarak, bu tarihten sonra bazı petrol ürünlerinin maliyetlerinde bir artış meydana gelirse, artış miktarının yüzde 75'ine kadar bu ürünlerin özel tüketim vergisinin düşürülmesini sağlayacak şekilde uygulanacaktır.
Benzin için litre başına 14,8277 lira, motorin için litre başına 13,9006 lira ve LPG için kilogram başına 11,3830 lira kadar indirim söz konusu olabilecektir.
Eğer bu ürünlerin fiyatları düşerse, azalma miktarının yüzde 75'ine kadar ÖTV artırılacak; bu artırılan tutar da 2 Mart'ta uygulanan ÖTV'yi aşamayacaktır.
10 LİRALIK ARTIRIMDA SADECE 2,5 LİRALIK YANSIMA OLACAK
Uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve döviz kurlarındaki değişiklikler nedeniyle meydana gelecek fiyat artışlarının akaryakıt ve LPG üzerindeki etkileri, bu ürünler üzerindeki ÖTV’nin yüzde 75'inin ve bağlı KDV’nin iptal edilmesiyle sınırlı kalacaktır.
Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışı 10 lira olursa, bu durumda sadece 2,5 lira piyasa fiyatlarına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergilerle karşılanacaktır.
Bu uygulama ile büyük bir bütçe geliri kaybı yaşanarak enflasyon ile mücadele öne çıkarılacak ve akaryakıt ile LPG fiyat artışları sınırlı bir şekilde piyasaya yansıtılacaktır.
EŞEL MOBİL NE ANLAMA GELİYOR?
Son zamanlarda akaryakıt fiyatları ile ilgili daha fazla duyurulan bir mekanizmadır. "Eşel mobil" terimi, Fransızca'da "échelle mobile" (hareketli ölçek) anlamına gelen kelimeden gelmekte olup, fiyat veya ücret belirlerken hareketli bir ölçek kullanılması anlamına gelir.
EŞEL MOBİL NEDİR?
Çalışanların alım gücünü koruma adına bir sistemdir; bu sistem ücretlerin enflasyon oranındaki değişikliklere göre otomatik olarak ayarlanmasını sağlar. Böylelikle işçiler için sürekli olarak sözleşme güncellemeye gerek kalmaksızın, maaş artışları otomatik hale gelmektedir.
AKARYAKITTA EŞEL MOBİL UYGULAMASI NE ETKİ YARATIYOR?
Akaryakıt fiyatlarının döviz kuru dalgalanmalarına bağlı olarak sıkça değişmesinin engellenmesi amacıyla oluşturulmuş bir sistemdir. Bu sistem sayesinde akaryakıt fiyatlarındaki artışlar, özel tüketim vergilerinden otomatik olarak karşılanarak pompa fiyatlarının sabit kalması hedeflenmektedir. Örneğin benzin fiyatı 30 kuruş artarsa, bu artışın karşılığında benzindeki ÖTV 30 kuruş düşürülerek pompa fiyatı aynı seviyede tutulmaktadır.
Eşel mobil uygulaması, akaryakıt üzerinden alınan ÖTV gelirlerinde önemli bir azalmaya da yol açmaktadır. 2018 yılında hayata geçirilen ve yıl sonunda sonlandırılan bu uygulama, 10 Nisan 2019 itibarıyla yeniden uygulamaya konulmuştur. Eşel mobil sisteminin 10 Nisan 2019'dan itibaren aşamalı olarak yürürlüğe girmesiyle birlikte, akaryakıt alanındaki devlet destekli tahmini vergi kaybı 27 Mayıs 2019 itibarıyla 1.32 milyar TL'ye ulaşmıştır.
